IJsclub 'IJsvermaak' (1908-1992): drie generaties schaatsliefde

 

Net als zoveel andere Nederlanders waren ook de Leerdammers van oudsher een schaatslievend volk. Zodra vorst en ijs hun intrede deden, trok men massaal het ijs op. Op sloten, de stadsgrachten en de Linge werd gereden, gespeeld en gemeten wie het snelst was. 

"IJsvermaak te Leerdam. De Veer Poort te Leerdam."
Prentmaker: Philippus van der Schley, naar tekening van: Jan de Beijer.
Ca. 1739-1817 

Er werden in Leerdam dan ook regelmatig schaatswedstrijden georganiseerd door de Leerdamsche Sportvereeniging en IJsclub "De Vijfheerenlanden".

De Vijfheerenlanden, 17-1-1891

De Leerdammer, 14-1-1893

De Leerdammer, 14-1-1893

De Leerdammer, 21-1-1893

De Leerdammer, 27 -11-1895

De Vijfheerenlanden, 30-11-1895

Op woensdagavond 15 januari 1908 wordt dan eindelijk een echte 'eigen' ijsclub in Leerdam opgericht onder de naam "IJsvermaak”. De vereniging start met twintig leden en een jaarlijkse contributie van één gulden. Het eerste bestuur bestaat uit Aalt van Leer als voorzitter, Hermanus Gerardus Scherrer als secretaris, Cornelis Kruijt als penningmeester en Hermen Driessen en Huibert van Meeuwen als commissarissen. Op 14 februari 1908 werd de vereniging koninklijk goedgekeurd. 

Het plan is om de ‘tweede spoorput’ achter het station uit te graven, zodat deze in de winter kan worden gebruikt als ijsbaan. Hiervoor wordt een renteloze lening uitgegeven van 500 gulden, verdeeld in aandelen van 5 gulden. 

De Vijfheerenlanden, 18-1-1908

De Leerdammer, 18-1-1908

De Vijfheerenlanden, 7-11-1908

De Leerdammer, 1-1-1909

De Leerdammer, 18-11-1911

De Vijfheerenlanden, 5-10-1912

De Vijfheerenlanden, 17-1-1914

De Vijfheerenlanden, 24-1-1914

'Aurora' luisterde de schaatsbaan op, ze staan opgesteld achter het station.

Deze foto van de Spoorput laat duidelijk zien hoeveel riet er in de zomer langs de oevers groeide.

In februari 1926 komt er een tweede Leerdamse ijsclub bij: 'Door Wilskracht Sterk (DWS)'. 

De Leerdammer, 27-2-1926

Nieuwe Gorinchemse Courant 31-12-1926

De Maasbode 2-2-1929

In 1929 dreigde ijsclub 'IJsvermaak' , vast tegen gevolge van de concurrentie, ontbonden te worden maar dankzij de inspanningen van J.P. Verhagen werd de ijsclub behouden. Het ledenaantal nam in de jaren '30 weer toe. Na de Tweede Wereldoorlog bloeide de vereniging weer op. 

De Leerdammer, 16-12-1933

De Leerdammer, 10-1-1934

In 1935 begon men met de verbetering van de verbindingsweg, de Schaikseweg, tussen Leerdam en Schoonrewoerd. De bij de werkzaamheden vrijgekomen grond werd gebruikt om de Spoorput bij het station te verkleinen. De ijsbaan is hierna dus een stuk minder breed. 

De 'spoorput' 

In 1936 is er een feestavond vanwege het 10-jarig bestaan van ijsclub D.W.S: 

De 5 Rivieren 27-2-1936

Dagblad van Rotterdam 14-1-1942

Militairen op de schaatsbaan tijdens de
mobilistatiewinter 1939-1940

Bij het 40-jarig jubileum van 'IJsvermaak' in 1948 lijkt concurrerende ijsclub D.W.S. 'van de baan'. 

Voor het jubileum, op donderdag 26 februari 1948, werd een feestavond georganiseerd in Tavenu, die goed werd bezocht. Voorzitters en oud-leden werden geëerd, en het programma bestond uit zang, dansen door het gezelschap Arnoldy, een goochelact van Mr. Brochino en humoristische sketches. De avond werd afgesloten met populaire liedjes en een verloting met mooie prijzen.

De Gecombineerde 28-2-1948

De Gecombineerde, 26-7-1958

Het clubgebouwtje (links op de foto) moest op last van de gemeente

worden afgebroken vanwege ontbrekende bouwvergunning.

De Gecombineerde, 22-6-1967

De Gecombineerde, 17-10-1970

De Gecombineerde, 30-3-1974

De Gecominbeerde 12-7-1980

Schaatsbaan in 1982

De Gecombineerde Zuid-Holland, 19-1-1982

Op 13 november 1993 kregen alle ijsclubleden bericht dat er te weinig bestuursleden waren om de vereniging te laten funtioneren. Het leek erop dat de vereniging opgeheven zou worden maar de daaropvolgende strenge winter zorgde voor een nieuwe opleving. 

De Gecombineerde 16-1-1985

IJsbaan 'Noord' (naast de Schaikseweg, huidige IJsvogellaan)

Op de plek van de huidige IJsvogellaan werd een ijsbaan aangelegd. De nabijgelegen school zou echter gaan uitbreiden en men onderzocht een nieuwe plek voor een ijsbaan, dichtbij de LRC sportvelden. 

Deze baan kampte met technische mankementen: de ijsbaan was lek. Dit zou - mede gezien het wederom aantal teruglopende leden - het einde inluiden van de ijsclub en de ijsbaan.

 

De Gecombineerde Vijfheerenlanden, 23-10-1987

De Gecombineerde Vijfheerenlanden, 8-2-1991

De Gecombineerde Vijfheerenlanden, 31-1-1992

De Gecombineerde Vijfheerenlanden, 3-2-1992