Imko Reinders (Slochteren, 07-08-1883 – Baarn, 27-10-1972) werd geboren als vierde zoon van Willem Reinders (machinist, olieslager, opzichter, fabrieksbaas) en Lammechien Meijer. Zijn oudere broers waren Hendrik, Siepko en Jakob en zijn jongere zus heette Aleida.
Als kind tekende Imko al en hij zou graag naar de Quellinustekenschool in Amsterdam zijn gegaan, maar dit leek zijn ouders een te weinig financieel zekere toekomst. Hij werd dus voor de bouw opgeleid en ging werken in Zwolle.
Imko Reinders is verantwoordelijk voor meerdere ontwerpen voor Reinders' Oliefabrieken in Zwolle. Op sommige bouwtekeningen voor de firma Reinders & Co is zijn handtekening te herkennen. De vader van Imko heeft daar jarenlang gewerkt.
Bekend is de ‘portierswoning’ aan de Boerendanserdijk 1 in Zwolle, gebouwd in 1915 naar een ontwerp van Imko Reinders. Door de gemeente inmiddels als industrieel erfgoed aangemerkt en het werd gerenoveerd.
Uit de tijd van Zwolle dateert Reinders’ vriendschap met landschapsschilder Evert Bomhof die in de Haagse school traditie werkte.
In 1916 trad Imko op 33-jarige leeftijd in het huwelijk met de 27-jarige Gertruida Martha ter Weer. Zij was geboren in Vlodorp en was onderwijzeres.
IN 1917 wordt dochter Gies geboren.
 |
| Bron: CBG.nl |
In 1924 ziet zoon Albert Willem het levenslicht.
Imko Reinders kwam in 1922 naar Leerdam en werkte negen jaar als architect/bouwkundige bij de glasfabriek in Leerdam. Vervolgens werd hij in de crisistijd gemeente-architect bij de gemeente Leerdam en bleef nog 45 jaar in Leerdam wonen.
 |
| De Leerdammer, 12-9-1925 |
 |
| De Leerdammer, 20-9-1924 |
 |
| De Leerdammer, 18-7-1928 |
 |
| De Leerdammer, 25-7-1928 |
Imko Reinders solliciteert in 1929 naar de functie van gemeente-architect. Er zijn maar liefst 84 concurrenten, waaronder Willem Carmiggelt jr, de zoon van de huidige gemeente-architect, Otto Baarda (die de laatste jaren Carmiggelt sr. assisteerde) en Joost Verhagen, oomzegger van Carmiggelt sr.
 |
| De Leerdammer, 18-12-1929 |
 |
| Nieuwe Gorinchemse Courant 24-12-1929 |
 |
| Nieuwe Gorinchemse Courant 18-1-1930 |
 |
| Leerdammer 25-1-1930 |
 |
| Nieuwe Gorinchemse Courant, 2-4-1930 |
 |
| Nieuwe Gorinchemse Courant 21-5-1930 |
 |
| De Leerdammer, 25-6-1932 |
In 1932 koopt Imko Reinders een stuk grond. Waarschijnlijk bouwt hij op dit perceel zijn (zelf ontworpen?) huis. De villa aan de Koningin Emmalaan 28 (toen nog vrij landelijk gelegen) is bekend als ’De Horn’.
 |
De schuur achter het huis 'De Horn' in aanbouw. Imko Reinders is de 2e van links. Rechts staat Cees den Hartog. |
 |
| De 5 Rivieren 17-1-1935 |
Reinders moet diverse Leerdamse panden hebben ontworpen die helaas niet meer eenvoudig te achterhalen zijn. In 1934 wordt de Hoogstraat bestrating vernieuwd onder leiding van Imko Reinders: Feestelijke inwijding van de Leerdamse Hoogstraat (1934) In 1935 ontwerpt Reinders een muziektent voor een werklozenprojet. Ook daarover schreef ik eerder een blog: Muziektent als tempel van den arbeid in Leerdam (1935)
 |
| De Leerdammer, 24-12-1937 |
Rond 1938 maakt gemeentearchitect Imko Reinders het ontwerp voor een noodslachthuis aan de Noordwal 16.
Er was wat verwarring: op de website van de Rijksmonumentendienst werd eerder gesproken over de ‘beroemde architect Reijnders’ en in sommige bronnen werd de verkeerde voorletter 'B’ gebruikt. Wellicht wordt naar de heer Berend Reijnders gesuggereerd, gemeentearchitect van Zwolle en directeur Gemeentewerken in Den Haag; deze was alleen in 1890 al overleden. Gelukkig is de info na berichtgeving inmiddels aangepast. Want echt Imko Reinders moet verantwoordelijk zijn geweest voor dit prachtige ontwerp in kubistisch expressionistische Haagse School stijl!
Er is een filmpje van het noodslachthuis te zien.
 |
| Foto: Gerard Dukker via Wikimedia Commons |
Jeanette Versluis-van Eck beschrijft het pand in 'Art Deco architectuur in de Alblasserwaard, Krimpenerwaard, Vijfheerenlanden'. Het voormalige abattoir herbergde ooit diverse ruimten, waaronder een slachtlokaal, vleeswinkel, keurlokaal en laboratorium. Het robuuste gebouw bestaat uit twee tegen elkaar geplaatste volumes – een hoog rechthoekig en een lager vierkant – met gevels van rode handvormsteen en verdiepte voegen die het pand extra expressie geven. Opvallende elementen zijn de afwisseling van horizontale en verticale lijnen, een hoekluifel, een entree met strekkenboog en smeedwerk, stalen ramen met roedenverdeling, en details zoals een authentieke lantaarn, vlaggenmast en hemelwaterafvoeren.
De slacht-technische installatie, geleverd door machinefabriek Stork uit Hengelo, omvatte een interieur met terrazzo vloeren, een terrazzo toonbank, gele tegels met een zwarte bies, haken, lieren, leirollen en een betonnen trechter die eindigde in de kelder voor het slachtafval. Het laboratorium is voorzien van een houten werkblad, een zuurkast en een kast.
Het slachthuis heeft cultuurhistorische waarde vanwege zijn representatie van het Duitse type slachthuis, waarbij de functionele indeling van het pand duidelijk zichtbaar is vanuit zowel hygiënisch als productietechnisch oogpunt.
 |
| De Leerdammer, 7-7-1938 |
 |
| De Leerdammer, 17-9-1938 |
___________________________________________
Tijdens de periode dat Imko Reinders in Leerdam woonde, ging hij veel met zijn bootje de Linge op. Hij schilderde dan in volle eenzaamheid en stilte één van de natuurschone plekjes die de Linge rijk is. Ook met zijn fiets was Reinders veel op pad, om het mooie landschap om en nabij Leerdam te schilderen. Bekend is onder meer het schilderij van de Wiel van Bassa bij Schoonrewoerd. Hij was een zeer bekend en gezien man in Leerdam.
 |
Tijdens de Tweede Wereldoorlog schilderde Reinders de Grote Kerk, waar het schilderij zich momenteel bevindt in de consistorie. |
Reinders maakte stillevens en landschappen, maar ook een aantal portretten van karakteristieke Leerdammers, zoals van Aai en Krijn de Weerd, Teunis de Keijzer, Gijs Millenaar en Gerrit van Lopik.
Imko Reinders was van beroep (tot 1948) architect en kon alleen in zijn vrije tijd schilderen. Hij ging zich na zijn pensioen op zijn 65e geheel aan de schilderkunst wijden.
Vooral in figuurstukken toonde hij een verrassende vooruitgang, toen hij op aandringen van André Verhorst, oud-directeur van de kunstacademie van Den Bosch zijn palet drastisch veranderde en meer de Franse richting uit ging. In zijn laatste Leerdamse jaren en in Baarn, waarheen hij in 1965 verhuisde, werkte hij aan zijn beste stukken.
In 1966 werd het idee geopperd door de toenmalig museumconservator een expositie te organiseren van diverse Leerdamse schilders: Gijsbert Cornelis (Cees) den Hartog (1909-1983), Abraham (Bram) van Brakel (1900-1979) en Imko Reinders.
 |
| De Gecombineerde, 17 februari 1966 |
Imko Reinders, door vrienden 'Koos' genoemd, overleed in oktober 1972 op 89-jarige leeftijd. Hij werd begraven op de Nieuwe Begraafplaats Wijkamplan in Baarn, waar familie, vrienden en bekenden afscheid van hem namen.
Tijdens zijn leven bestonden al plannen voor een overzichtstentoonstelling van zijn werk, maar die kon niet meer vóór zijn overlijden worden gerealiseerd. Op initiatief van zijn schildervriend Cees den Hartog werd de expositie alsnog georganiseerd als postuum eerbetoon.
Van 16 tot 22 maart 1973 vond in de raadzaal van het gemeentehuis van Leerdam, met medewerking van het gemeentebestuur, een tentoonstelling plaats die geheel was gewijd aan schilderijen van Reinders uit en over de omgeving van Leerdam. Enkele vrienden van de kunstenaar namen de organisatie op zich. De tentoonstelling bood bezoekers de gelegenheid zijn werk opnieuw onder de aandacht te brengen en vormde een waardige afsluiting van zijn artistieke loopbaan.
(Nr. 29 moet zijn 'Leo Dossche')
Jan de Graaf uit Leerdam zei van hem: "Imko Reinders, die zeker geen vernieuwer is geweest, heeft toch binnen zijn naturalisme een eigen stijl weten te ontwikkelen, die blijk geeft van een boeiende persoonlijkheid”.
 |
| De Gecombineerde, 30-12-1967 |
De krant berichtte: ”De schilderijen zijn voor deze tentoonstelling beschikbaar gesteld door tientallen bekenden van de heer Reinders en inwoners van Leerdam. Enkele bekende schilderijen zijn onder meer: het Hofje van mevrouw Van Aerden, de Zuidwal en het gezicht op Leerdam. Verder heeft de heer Reinders ook enkele bekende Leerdammers geschilderd”.
Hiervan hingen onder meer in de raadzaal: oud-kapitein van de Leerdamse boot, de heer De Keyzer en de melkman Klaas Versluis. Ook hing er een zelfportret van Reinders. Dit zelfportret zou nog tweemaal het nieuws halen, en helaas om de reden dat het vermist was geraakt vanuit het Emmahuis.
 |
| De Gecombineerde,15-3-1973 Maandenlang hield het verdwenen zelfportret van Reinders uit het Emmahuis de gemoederen van vele Leerdammers en columnist 'Habitant' bezig: |
 |
| De Gecombineerde MN, 9-12-1982 |
 |
| De Gecombineerde MN, 26-2-1983 |
 |
| De Gecombineerde MN, 13-8-1983 |
In 2021 hingen er verschillende werken van Imko Reinders geëxposeerd bij de tentoonstelling "Oud-Leerdam" in De Kunstplaaats aan de Markt 7 te Leerdam.
Bronnen:
- Amsterdamse School Platform Wendingen: Imko Reinders
- Art Deco architectuur in de Alblasserwaard, Krimpenerwaard, Vijfheerenlanden, Jeanette Versluis-van Eck, pag. 68
- Beeldbank Leerdam: Imko Reinders
- Bewaarde Schoonheid, het cultureel erfgoed van de gemeente Leerdam, Teunis Blom, pag. 126
- Biografie van Jan de Graaf, gemaakt voor expositie 1973 in de Leerdamse Raadhuis, met dank aan kleindochter Margot Reinders (expositie catalogus/biografie)
- Comfortabel leven in een noodslachthuis, Levien Vermeer, AD Rivierenland, https://lisettevandepavoordt.wordpress.com/2012/09/24/bijzonder-wonen-in-rivierenland/regionaal-4/
- Digibron
- Foto De Horn, poster en stilleven via Elly van der Linden-den Hartog
- Krantenknipsels via de heer J. Temminck
- Kunstveiling.nl: Imko Reinders
- Monumenten.nl: Noordwal 16
- RKD, Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: Imko Reinders
- Weblogzwolle.nl
