Wanneer Winston Churchill in mei 1946 Nederland bezoekt, ligt de bevrijding nog vers in het geheugen en overal waar hij verschijnt, wordt hij onthaald als een levende legende. Tussen 8 en 13 mei reist hij door een land dat hem met grote warmte ontvangt, hij wordt gezien als symbool van de overwinning op het nazisme.
Op 10 mei 1946 ontvangt hij een bijzonder geschenk wat gemaakt is in Leerdam: exclusief Leerdams glaswerk, waarvan slechts twee exemplaren bestaan - één bestemd voor koningin Wilhelmina en één voor Churchill zelf. In het glas staat gegraveerd: “Vriheyt en is om geen ghelt te coop.”
 |
| Vrijheidsbokaal KN 2079, in 1945 ontworpen door A.D.Copier, ter herinnering aan de bevrijding 1945. [JT]. Glasmuseum. |
Het Leerdamse glascadeau maakte deel uit van een verzameling Nederlandse geschenken die hem tijdens zijn bezoek werden aangeboden. Zo kreeg hij ook een Limburgse mijnwerkerslamp, Zeeuwse knopen, Delfts aardewerk, een Deventer koek en een doos zorgvuldig geselecteerde sigaren uit de overzeese gebieden.
Op diezelfde dag wordt Churchill in Leiden geëerd door de Universiteit Leiden met een eredoctoraat in de Rechtsgeleerdheid, als erkenning voor zijn rol tijdens de Tweede Wereldoorlog.
 |
| Bezoek Winston Churchill en zijn gezin aan Nederland, een jaar na de bevrijding. Eredoctoraat in de Rechtswetenschappen in Leiden. In de St. Pieterskerk overhandigt prof. Cleveringa de doktersbul. Fotograaf: Koos Raucamp/Anefo. Fotocollectie Elsevier Binnenland. Nationaal Archief, CC0. |
De plechtigheid vindt plaats in de indrukwekkende Pieterskerk, vanwege de enorme belangstelling. Churchill arriveert samen met zijn vrouw en dochter Mary en wordt ontvangen door rector magnificus Berend Escher en professor Rudolph Cleveringa, die in 1940 bekend werd door zijn protest tegen het ontslag van Joodse collega’s.
Tijdens de ceremonie citeert Cleveringa Churchills beroemde woorden: “We are going on; we will win; we shall win.” Daarna volgt de officiële uitreiking van de bul. Churchill houdt zijn dankwoord luchtig. Met zijn bekende gevoel voor humor merkt hij op dat hij zich, met eredoctoraten uit Oxford, Leuven en Leiden, “de meest geleerde man ter wereld” voelt.
Later bezoekt hij studentenvereniging Minerva, waar hij onder de indruk raakt van de bruisende en onstuimige sfeer. Zijn uitspraak “I feel tremendous forces in this room” wordt later zelfs op de muur van de sociëteit vereeuwigd.
____________________________________________
Misschien staat het glas vandaag de dag nog ergens als pronkstuk in een kast bij een van Churchills (achter)kleinkinderen… als het inmiddels tenminste niet gebroken is. Want glas is, net als vrijheid, iets kostbaars én kwetsbaars.
 |
| Nieuwsblad van het Noorden 10-05-1946 |
 |
De Voorlichter, 20 mei 1946 |
p.s. Het Nederlands Dagblad 25-06-1977 beschrijft dat er toch een derde glas is gemaakt, wat uitgereikt is aan de Theologische Hogeschool Kampen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten