16 maart 2026

Namen op het oorlogsmonument (7): KNIL-soldaten


Op het oorlogsmonument in Leerdam staan namen die herinneren aan een ingrijpende periode uit de geschiedenis van de stad. Elke naam vertegenwoordigt een leven, een familie en een verhaal dat abrupt werd onderbroken door de gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog. 

In deze blog wil ik stilstaan bij een aantal van de 50 namen op het oorlogsmonument van Leerdam.

De achtste groep namen die op het monument zijn gepubliceerd betreft "Kon. Ned. Indisch Leger 1942 - 1945", soldaten en personeel van het Nederlandse koloniale leger die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië vochten tegen Japan.  

Dit koloniale leger maakte deel uit van een langere periode waarin Nederland het gebied dat later Indonesië zou worden, ongeveer 350 jaar bestuurde en exploiteerde als kolonie, een geschiedenis die gepaard ging met zowel economische ontwikkeling als onderdrukking en verzet van de lokale bevolking.

Bij de namen vermeld ik linkjes waaronder die naar de website van de Oorlogsgravenstichting. Daar is ook een link opgenomen naar het persoonsdossier in het Nationaal Archief. Het is de moeite waard om deze dossiers te bekijken: daarin staat regelmatig correspondentie met nabestaanden of informatie over de plaats van overlijden en het graf.

















Deze advertentie werd geplaatst in diverse dagbladen en regionale kranten begin 1940:


Nieuwe Utrechtsche Courant 27-1-1940





















38. Arie van Berk, 35 jaar


Geboren 8 juli 1908 te Leerdam
Overleden 29 okt. 1942 op zee bij Den Helder, omgekomen bij ondergang m.s. Abosso (tegelijkertijd met Adri Bijl)
Wonend Bergstraat 7 in Leerdam, vanaf 1928 te Den Helder, vanaf 1939 naar vm. Nederlands-Indië
Gehuwd in 1932 met Grietje Everdina Ton (1908)
Vader van Hillegonda Andrea (Gon) van Berk (1937-2007)
Zoon van Pieter van Berk (1877-1963) en Ariaantje van den Berg (1878-1967)
Stoker, olieman, machinist, korporaal Koninklijke Marine

Kwam om het leven toen het Britse passagiersschip 'Abosso' in de Atlantische Oceaan door de Duitse onderzeeboot U-575 werd getorpedeerd en zonk, waarbij in totaal 362 mensen omkwamen.

Bronnen:



39. Adrianus (Adri) Bijl, 24 jaar










Geboren 5 juli 1918 te Tiel
Overleden 29 okt. 1942 op zee bij Den Helder, omgekomen bij ondergang m.s. Abosso (tegelijkertijd met Arie van Berk)
Verloofd met Dina Feunekes (1918-2010)
Zoon van Hendrik Bijl (1892-1946, rijksveldwachter/politieman, wachtmeester Koninklijke Marechaussee) en Cornelia Jacoba van Duijn (1890-1960)
Stoker/olieman bij de Koninklijke Marine 

Kwam om het leven toen het Britse passagiersschip 'Abosso' in de Atlantische Oceaan door de Duitse onderzeeboot U-575 werd getorpedeerd en zonk, waarbij in totaal 362 mensen omkwamen.

Bronnen:


De Voorlichter, 16 juni 1945,
via J. Fioole, WO 2, 1940-1945
Nieuwe Tielsche Courant, 23 juni 1945
















40. Petrus Marinus Johannes (Johan) Cochius, 34 jaar


Geboren 9 feb. 1910 te Leerdam
Overleden 21 sept. 1944 ten westen van Luzon, Manilla, Filippijnen, a/b Hofuku Maru (tegelijkertijd met Johannes de Weerd)
Zoon van: Petrus Marinus [Marijn] Cochius (1874-1938), glasfabrikant en kunstverzamelaar) en Harriet Elisabeth Selleger (1881-1963)
Soldaat KNIL

Overleden door het zinken van het Japanse krijgsgevangenentransportschip Hōfuku Maru na een Amerikaanse luchtaanval bij Bataan (Filippijnen)

Bronnen:


De Leerdammer, 12-2-1910
Bron: CBG.nl
Algemeen Handelsblad 16-2-1946




















41. Gijsbert van Santen, 21 jaar


Geboren 10 juni 1920 te Leerdam
Overleden 27 feb. 1942 op de Javazee aan boord van Hr. Ms. De Ruyter 
Zoon van Matthijs van Santen (1890-1981, glasmaker) en Aartje van Bommel (1890-1923)
Matroos 1e klas bij de Koninklijke Marine


Bronnen:


Bron: J. Fioole, WO 2, 1940-1945











42. Jacob (Jaap) van Soest, 27 jaar












Geboren op 4 sept. 1917 in Leerdam 
Overleden op 27 mei 1945 in Pakanbaroe (krijgsgevangene spoorweg, Pakan Baru, kamp 1)
Gehuwd met Francina Elisabeth Latuapon (1918-1985)
Vader van Maria Elisabeth (Rita, 1938) 
Zoon van Cornelis Albartus van Soest (1887-1973, glaspakker) en Maria Teuntje van Kleef (1890-1977)
Sergeant-genie KNIL, wonend in Tjimahi (vm. Ned. Indië)

Overleed aan beri-beri in het hospitaal van Kamp 1 Pakan Baroe

Bronnen:





43. Gerrit (Gerard) Vink, 26 jaar


Geboren 12 juli 1917 te Leerbroek
Overleden 9 sept. 1943 in Thai POW Camp, Birma, Thailand (in dit kamp werkten ook Johan Cochius en Johannes de Weerd)
Zoon van Peter Vink (1889-1938) en Teuntje Blokland (1891-1952)
Wonend Lingestraat 22, in 1938 uitgeschreven naar Bandung als vrijwilliger voor het KNIL
Sergeant 1e klas Infanterie KNIL

Overleed aan malaria tijdens zijn krijgsgevangenschap


Bronnen:


De Voorlichter, 17-10-1945,
uit: J. Fioole, WO 2, 1940-1945

















44. Johannes de Weerd, 22 jaar












Geboren 2 november 1921 te Leerdam
Overleden 21 sept. 1944 ten westen van Luzon, Manilla, Filippijnen  a/b Hofuku Maru (tegelijkertijd met Johan Cochius)
Zoon van Pieter Cornelis de Weerd (1885-1934) en Anna Willemijntje van Zomeren (1888-1963)
Wonend Jan van Arkelstraat 18, maart 1940 vertrokken naar vm. Nederlands-Indië
Soldaat 1e klasse KNIL


Overleden door het zinken van het Japanse krijgsgevangenentransportschip Hōfuku Maru na een Amerikaanse luchtaanval bij Bataan (Filippijnen)

Bronnen:


Bron: J. Fioole, WO 2, 1940-1945

















45. Johannes Matthijs Willemsen, 28 jaar












Geboren 4 mrt. 1917 te Rotterdam
Overleden 16 mrt. 1945 op zee a/b MV Sibigo tijdens cycloon voor de kust van Queensland, Australië
Gehuwd met Stella Jolliffe (1910-2007) te Kingsford op 18 dec. 1944
Vierde machinist/werktuigkundige s.s. Sobigo van de Koninklijke Pakket Maatschappij
Zoon van Johannes Mathijs Willemsen (1889-1975, metaaldraaier) en Maria Kaufeld (1890-1956)

Bronnen:




Labels: , ,

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Abonneren op: Reacties posten (Atom)